کود فسفر

بهترین زمان مصرف کود فسفر و طریقه مصرف این کود

کود فسفر چیست؟

فسفر phosphorus عنصری مهم برای تمام موجودات زنده است. درختان برای اینکه رشدی طبیعی داشته باشند و به بلوغ برسند، به کود فسفر که از جمله انواع مهم کود شیمایی است نیاز دارند. کود فسفر در فتوسنتز، ذخیره انرژِی، تقسیم سلولی، رشد سلول و … نقشی اساسی دارد.

فسفر جزء مهم  DNA می باشد. همچنین جزء مهمی از  RNA نیز می باشد که، کد ژنتیکی ساخت پروتئین و ترکیبات دیگر مورد استفاده ساختار گیاه را می خواند.

درکل، ساختار  DNA و RNA متشکل از  کود فسفر است. به همین دلیل، گیاهان برای ادامه ی حیاط به فسفر وابسته هستند.

علائم کمبود کود فسفر phosphorus fertilizer در گیاه یه سختی قابل تشخیص است. بیشتر گیاهان در مرحله نخست رشدشان متوقف می شوند و امکان دارد دیر متوجه آن شد. بنابراین یک راه حل این است که، کودهای فسفر را قبل از کاشت نهال یا بذر در خاک قرار دهید.

اکثر منابع فسفردار دارای ماندگاری بالایی هستند و به آهستگی عمل می کنند. به همین علت از کودهای فسفری می توان در ماه های قبل از کاشت استفاده کرد. از طرفی برای رسیدن به بهترین نتیجه در مورد استفاده از کود، خاک را حفاری کرده و کود را در عمق ریشه قرار دهید.

زمین هایی که دارای خاک های شنی هستند، به مراتب بیشتر از خاک های رس و لومیا، نیازمند کود فسفر هستند. چراکه، در این گونه زمین ها گیاهان قادر به جذب تمامی فسفرهای موجود در زمین نیستند.

بهترین زمان مصرف کود فسفر یا فسفات

به صورت کلی زمان شخم زنی از مناسب ترین زمان ها در جهت مورد استفاده قرار دادن کود فسفات می باشد. به عبارتی قبل از کشت محصول از کود فسفر یا فسفات برای محصول استفاده می کنند.

هنگامی که از کود فسفات را مصرف می کنید به مرور زمان جذب گیاه می شود و از درصد پایینی نسبت به شسته شدن برخوردار است. مصرف کود فسفر در زمانی که گیاه در مرحله رشد اولیه قرار دارد بسیار مورد نیاز گیاه است چراکه در این زمان گیاه برای ایجاد دانه به فسفر بالا نیازمند می باشد.

باید توجه داشت که ظرف مدت 25 روز بعد از نشاء کاری عمل کود دهی فسفر باید انجام شود زیرا پس از آن مصرف کود فسفر اثر چندانی نخواهد داشت.

عوامل زیر در تعیین زمان مصرف کود فسفر نیز تاثیر گذارند:

  • ترکیباتی که در بافت خاک و خود آن موجد هستند
  • شیوه ی کود دهی
  • سوابق مصرف کود فسفر برای خاک
  • مقدار کود مورد استفاده

به طور کلی باید گفت که بهترین زمان مصرف کود فسفر برای گیاه و محصول مراحل اولیه رشد محصول می باشد تا به مراحل زایشی گیاه کمک شایانی بشود.

عوامل تاثیرگذار در میزان فسفر خاک

میزان فسفر موجود در خاک

مقدار فسفر در خاک بسیار محدود است. که چیزی در حدود 0.6 درصد می باشد. در دشت های واقع درسواحل اقیانوس اطلس و خلیج های موجود در آن که شامل خاکی شنی هستند، این مقدار به حتی پایین تر از 0.04 درصد می رسد و اما در برخی خاک ها سطح آن به بالاتر از 0.3 رسیده است. درنتیجه مقدار فسفردر تمام خاک ها متنوع می باشد.

عوامل تاثیر گذار در میزان فسفر خاک

  • ماده اولیه ای که باعث به وجود آمدن خاک شده است
  • میزان هوادیدگی خاک و فرسایش آن
  • شرایط آب و هوا
  • حاصلخیزی خاک و برداشت محصول

زمان استفاده از کود فسفر

تثبیت فسفر با بالا رفتن مدت زمان تماس فسفر محلول، با ذرات خاک افزایش می یابد. بنابراین، درصورت افزایش تاثیر کود فسفر باید در زمان کوتاهی قبل از کاشت محصول این کود را به خاک اضافه نمایید. درمکانهایی که دشت های ساحلی دارند، کود فسفر را حتی تا چند ماه قبل از کاشت نیز بکار می برند. درنتیجه سبب می شود تا دسترسی به کود فسفر یا کم نشود و یا با تغییرات کمی همراه باشد.

تاثیر دما، تهویه، رطوبت و ثبات خاک در جذب فسفر

هنگامی که دما و تهویه در خاک محدود می شود، باعث کم شدن جذب فسفر بوسیله گیاه می شود. کودهایی که دارای فسفر آغازین محلول در آب هستند در هوای سرد سبب رشد بیشتر محصولات می شوند. وجود رطوبت و تحکیم بیش از حد خاک، سبب پایین آمدن سطح اکسیژن در خاک شده و توان ریشه گیاه را به منظور جذب فسفر کم می کند. زیرا تحکیم باعث می شود مقدار هوای خاک کم شده و فضاهای خالی در اطراف ریشه را از بین ببرد و همین امر سبب کاهش جذب فسفر و تاثیر منفی بر رشد گیاه می شود.

کود فسفر بالا

کود فسفر بالا به کودهای کاملی گفته می شود که میزان فسفر در آنها بیشتر از سایر عناصر می باشد. به عنوان مثال، کود 10 52 10 NPK که یک کود با درصد فسفر بالا است.

ویژگی های کود فسفر بالا

  • با در نظر گرفتن این موضوع که کودهای فسفر بالا از فرمول خاصی تبعیت می کنند، بنابراین مناسب ترین زمان استفاده از این کود، اوایل بهار و زمان گلدهی است
  • در افزایش ریشه زایی و گلدهی گیاه در اول دوره به طرز چشم گیری موثر می باشد
  • به صورت کامل محلول در آب می باشد و در همه ی سیستم های آبیاری مورد استفاده است
  • همه احتیاجات کودی به خصوص فسفر را بر آورده می کند
  • به شکل محلول پاشی نیز می توان از آن استفاده نمود
  • دارای توان جذب بالایی است و خیلی سریع بوسیله گیاه مورد استفاده قرار می گیرد
  • سبب رشد و توسعه در ریشه گیاه می شود
  • سبب افزایش در گلدهی می شود
  • دارای پسماند بسیار ناچیزی است

خسارتهایی که مصرف بی رویه کودهای فسفات به بار آورده اند

به علت مصرف بیش از اندازه کودهای فسفات توسط کشاورزان شاهد تجمع ترکیبات و فلزات سنگینی مثل کادمیوم درخاک هستیم. در بعضی از مزارع حتی به سبب استفاده فسفر، شاهد جلوگیری از جذب عناصر کم مصرف بوده ایم.

 

مضراتی که استفاده بی رویه از کود فسردار بر اکوسیستم وارد گشته شامل

  • در صورت استفاده بیش از اندازه این عنصر غلظت این عنصر در بافت های گیاهی بالا می رود و در نتیجه تعادل عنصر غذایی بر هم می خورد
  • پایین آمدن سطح کیفیت و کمیت در محصول
  • جمع شدن فلزاتی مانند کادیوم و اورانیوم و بور در خاک گیاه
  • عدم جذب عناصر ریز مغذی مثل آهن، مس و…
  • بر هم خوردن ساختمان خاک

آلودگی آب های زیر زمینی و به خطر افتادن اکوسیستم محیطی

انواع کود فسفر دار معمولی

کودهایی که درصد بالایی از فسفر را دارا هستند شامل:

دی آمونیوم فسفات-مونو آمونیوم فسفات-مونو پتاسیم فسفات- مونو کلسیم فسفات-پلی فسفات آمونیوم.

نقش  فسفر در گیاه

  • کود فسفر برای تولید میوه و بذر از عناصر اصلی به حساب می آید و با کمبود آن، تشکیل میوه متوقف خواهد شد.
  • فسفر سبب گسترش ریشه می شود.
  • سبب انتقال انرژی و تقسیم سلولی می شود.
  • فسفر باعث می شود گلدهی گیاه و بلوغ گیاه به جلو بیفتد.
  • سبب کربن گیری گیاه می شود.

 

علائمی که در اثر کمبود فسفر در گیاه ظاهر می شود:

  1. کند یا متوقف شدن رشد در قسمت های هوایی و ریشه
  2. رشد طولی گیاه بالا رفته و تولید ساقه کناری به ندرت اتفاق می افتد.
  3. ارغوانی یا قرمز شدن رنگ حاشیه برگ ها، قسمت انتهایی برگ ها زرد می شود و ریزش می کند.
  4. سبب کاهش فعل و انفعالات و سوخت و ساز نظیر، تبدیل قند به نشاسته می شود. مانند سیب زمینی که تبدیل قند به نشاسته در آن بالاست.
  5. کاهش پیدا کردن تعداد برگ ها و از بین رفتن جوانه ها و همچنین کم شدن تعداد شکوفه ها و میوه ها.
  6. کمبود کود فسفر در برخی میوه ها سبب می شود، گوشت میوه ها نرم و ترش شدن شیره میوه و همچنین خاصیت انبار داری آن ها کاهش یابد.

نتیجه اینکه:

افزایش میزان کارایی فسفر یا فسفات دار از نظر جنبه های زیست محیطی، زراعی و اقتصادی بسیار مهم است.

فسفر می تواند به ترتیب بیشترین میزان در جگر و کمترین میزان در روغن های گیاهی باشد. غذاهایی که از فسفر غنی هستند عبارت است از ، تن ماهی، ماهی قزل آلا، ماهی ساردین، بوقلمون، مرغ، تخم مرغ و پنیر سفت.

بدون دیدگاه

دیدگاهتان را بنویسید

You have to agree to the comment policy.

    Call Now Button