کود آلی

قیمت کود کمپوست تهیه شده از زباله و گیاهی

کود کمپوست

بررسی محصول
کود حیوانی برای مرکبات

کود حیوانی

بررسی محصول

کود آلی گرانوله و کود آلی مایع

در این مقاله قصد داریم به معرفی انواع کود آلی پرداخته و کاربرد های هریک را بررسی کنیم.

کود آلی  حیوانی (دامی)

به مجموعه ی موادی که از ادرار و مدفوع گاو، گوسفند، مرغ یا هرنوع حیوان دیگر که از محل نگهداری آنها بدست می آید، که به آن کود حیوانی گفته می شود. درصد مواد غذایی کود آلی حیوانی به عواملی از جمله، نوع حیوان، تغذیه دام، میزان پوسیدگی کود، میزان بذر علفهای هرز، شن و خاک و.. بستگی دارد.

نکته کاربردی : میزان ازت کود گاوی از کود گوسفندی و مرغی بالاتر است و میزان فسفر و پتاسیم کود مرغی از گاوی و گوسفندی بیشتر می باشد.

به عنوان مثال، اگر جیره غذایی دام از نظر یک نوع عنصر ضعیف تر باشد، کود آلی حاصله نیز از لحاظ آن عنصر ضعیف می باشد. بنابراین می توان گفت، هرچقدر مقدار فیبر جیره غذایی دام بیشتر باشد، میزان فیبر مدفوع نیز بیشتر خواهد بود.

به علت آنکه تجزیه سریع مواد آلی ازت دار در کود حیوانی سبب آزاد شدن آمونیاک و جمع شدن آن در مجاورت ریشه می شود و مسمومیت گیاه را در بر دارد، پوسیدگی اولیه کود حیوانی این مشکل را حل میکند. پس در نظر داشته باشید، هیچوقت کود حیوانی تازه را به محصولی که کاشته اید ندهید.

زیاد بودن املاح موجود در کود نیز میتواند موجب مسمومیت مستقیم گیاه باشد. در نتیجه وجود مقادیر متعادل عناصر غذایی و عدم وجود فراوان عناصری مثل، سدیم بسیار مطلوب است. همچنین کیفیت بستر حیوانات نیز تاثیر زیادی بر کیفیت کود دارد.

به کود آلی گوسفندی کود گرم نیز می گویند. بستر مرغداری ها بیشتر از خاک اره می باشد و گاوداری ها ازکاه به عنوان بستر استفاده می کنند. سرعت پوسیدگی کاه بیشتر از خاک اره است. چون خاک اره از ترکیبات مقاومتری نسبت به کاه برخوردار است.

به صورت کلی هر اندازه مواد بی مصرف مثل، بذر علفهای هرز، شن و خاک، تخم لارو و بیماری ها درون کود آلی کمتر باشد و سرعت تجزیه اولیه آن بیشتر باشد، کود با ارزش تری به حساب می آید. تجزیه اولیه کود موجب می شود که بذر علفهای هرز و آلودگی به امراض و تخم حشرات آن کم شود.

کودهای حیوانی را در مزارع گیاهانی مثل، سبزیجات، سیب زمینی، ذرت، چغندر و پنبه به میزان تقریبا 20 تا 50 تن در هر هکتار به خاک می دهند.

معمولا کود حیوانی را زمان شروع تهیه بستر تا حدود یک ماه قبل از کاشت روی خاک می پاشند. این عمل را با استفاده از گاو آهن، دیسک با خاک سطحی تا عمق 15 سانتی متری مخلوط می کنند.

در مزارع مکانیزه از دستگاه کودپاش استفاده می کنند. مانند تریلر است و در کف آن یک نوار نقاله وجود دارد که، کود را به سمت عقب و جلو و خارج تریلر می پاشد.

به دلیل اینکه هزینه های مربوط به خرید، حمل و نقل و پاشیدن کود حیوانی زیاد می باشد و در مزارع وسیع مشکل ساز است، به باقی گذاشتن بقایای گیاهی خاک و حفظ هوموس خاک دقت داشته باشید.

 

کود آلی گیاهی یا کود سبز

از دیگر روش ها جهت بالابردن مواد آلی خاک، استفاده از کود گیاهی یا کود سبز در تناوب زراعت است. کود سبز یعنی شخم زدن گیاه در خاک، بعد از رشد کافی و قبل از برداشت محصول. کود سبز مواد غذایی به خاک اضافه نمی کند، در واقع آنچه که در طی رشد از خاک جذب و ذخیره نموده را دوباره به خاک بر می گرداند.

کود سبز یا کود گیاهی به وسیله جذب و ذخیره مواد غذایی که انجام می دهد، مانع از شسته شدن این مواد می شود. از گیاهی که به عنوان کود سبز استفاده می شود، نباید آثار فیتوتوکسینی بر گیاه بعدی داشته باشد، فصل رشدش کوتاه باشد،قادر به تحمل تراکم بوته زیاد باشد و رشد سبزینه اش خوب باشد.

درنتیجه اهداف کود آلی سبز را می توان، در بالا بردن ماده ی آلی خاک، حفظ مواد غذایی خاک، جلوگیری از فرسایش خاک و مبارزه با علف های هرزنام برد. در صورتی که طول آیش فصلی برای تولید یک نوع محصول کفایت می کند، بکار بردن کود سبز طی آن آیش فصلی مجاز نیست.

در اقلیم هایی که با زمستان سرد مشخص می شوند، گیاهان وجینی مثل، چغندر، پنبه و سیب زمینی، در بهار کاشته شده و آیش زمستانه توسط کود سبز می تواند اشغال شود. در اقلیم هایی که با زمستان ملایم مشخص شده اند، گیاهان وجینی امکان دارد در پاییز یا بهار کاشته و کود سبز محصولی تابستانه و پاییزه باشد.

از مهمترین گیاهان که به عنوان کود آلی سبز در کشت آبی مورد استفاده قرار می گیرند شامل، لوبیا روغنی، انواع لوبیا، شبدر، گندم سیاه و جو.

از جمله گیاهانی که در خاک های فقیر رشد کرده و سبب بهبود باروری و ساختمان خاک می شوند شامل، گندم سیاه چاودار و شبدر ایرانی می باشند. حداقل دوهفته قبل از کاشت محصول اصلی کود سبز یا کود گیاهی را به خاک بر می گردانند.

هر اندازه که درصد مواد خوراکی کود سبز بیشتر و ازت آن کمتر باشد، باید با فاصله زمانی طولانی تری نسبت به کاشت محصول اصلی به خاک بازگردانده شود.

اگر از گیاهانی مانند، یونجه یا شبدر به عنوان کود آلی سبز استفاده می کنید، باید آنها را با ماشین آلاتی نظیر کولتیواتور پنجه غازی از انتهای طوقه قطع نمود تا خشک شوند یا می شود آنها را به وسیله علف کش راند آپ، خشک و 3 الی 4 هفته بعد از طوقه کن کردن در وضعیت گاورو بودن شخم زده شوند.

به هیچ عنوان نباید کود سبز را به عنوان علوفه برداشت کرد و مورد چرای دام قرار دهید. زیرا سبب می شود مواد غذایی از خاک خارج شود و رشد و عملکرد محصول بعدی با نقص مواجه شود. زمانی چرای دام و برداشت علوفه از کود سبز جایز است که، کود شیمیایی کافی به خاک داده شده باشد و آیش فصلی اجازه رشد مجدد را به کود سبز بدهد.

از کود سبز در شرایط دیم ایران در نواحی دریای خزر استفاده می شود. در این نواحی از جو و چاودار به عنوان کود سبز برای گیاهان وجینی بهاره استفاده می شود.

به این صورت که یک ماه قبل ازکاشت کود آلی سبز را باید شخم زد تا پوسیدگی اتفاق بیفتد و رطوبت مناسب برای رشد محصول در خاک ذخیره شود.

 

کمپوست

کمپوست از بقایای گیاهی و حیوانی، زباله های شهری یا لجن فاضلاب تشکیل می شود که این مواد در شرایط پوسیدگی قرار گرفته اند. به این گونه که شرایط سمی بودن خود را از دست داده اند و فرم اولیه را ندارند.

جهت تهیه کود کمپوست می توان از زباله هایی همچون، براده چوب ، زباله شهری ، زباله های کشتارگاهی ، بقایای گیاهان و لجن فاضلاب استفاده نمود. به صورت کلی، کود آلی کمپوست از لحاظ مواد غذایی به غیر از بقایای کشتارگاه ها و کارخانه های کنسرو ماهی، ضعیف است و به منظور بهبود ساختمان خاک استفاده می شود.

تاثیر فیزیکی کمپوست به میزان ماده ی آلی آن و تاثیر شیمیایی اش به ترکیب شیمیایی آن بستگی دارد. یکی از بهترین راه های مصرف مجدد و دفع بهداشتی زباله های شهری و لجن فاضلاب ها، تخلیه کمپوست از این مواد می باشد.

لجن فاضلاب را بعد از تخمیر غیر هوازی و حرارت دادن قابل استفاده می کنند. کمپوست را به صورت لایه ای با ضخامت 7 الی 10 سانتی متری روی سطح زمین یا حفره های ایجاد شده قرار می دهند. در ازای هر سطل از مواد کمپوست شونده، در حد 100 گرم فسفات دی آمونیوم روی مواد می پاشند. سپس به آبپاشی این لایه اقدام نموده و بعد از آن لایه های جدید را به همین شیوه اضافه می کنند.

در هنگام استفاده از کود آلی حیوانی نیازی به افزودن ازت نمی باشد، اما بهتر است برای افزایش کیفیت به ترکیب کود آلی حیوانی به آن فسفات و سولفات کلسیم اضافه شود. پاشیدن چند کیلو اوره به ازای هرتن کمپوست شونده، قبل از آبپاشی مفید می باشد. مواد کمپوست شونده را باید مرطوب نگه دارید و هر 2 الی 4 هفته یکبار آنها را مخلوط و زیرورو کنید تا تهویه و یکنواخت شوند.

زیرورو کردن زیاد مواد کمپوست شونده سبب می شود حرارت کمپوست بالا نرفته و عوامل بیماری زا در مواد از بین نرود. زمانی کمپوست آماده مصرف می باشد که، مواد کمپوست شونده کامل بپوسند و پودر شوند.

زباله های شهری در عرض 6 هفته کمپوست می شوند.کود آلی کمپوست خاک اره گاهی چند ماه طول می کشد. از جمله مسائل در تهیه کمپوست بوی نامطبوع و تجمع پشه و مگس می باشد. با تهویه مواد از شدت بو می کاهید. به منظور از بین بردن پشه و مگس ها از حشره کش ها می توان استفاده کرد. از کمپوست به جای کود حیوانی نیز می توان استفاده کرد.

 

مزایای استفاده از کمپوست

  • سبب افزایش محصول و جلوگیری از کاهش آن می شود و در ایجاد کشاورزی پایدار مناسب است.
  • ذخیره کننده بزرگ عناصر و آب می باشد و اعتماد کشاورزان با استفاده از آن در مزرعه بیشتر می شود. همچنین قابلیت ذخیره آب در خاک را افزایش می دهد.
  • استفاده از این کود آلی سبب افزایش محصول شده و از کاهش آن جلوگیری می کند.
  • به دلیل اینکه عناصر و آب را به طور وسیع ذخیره می کنند، سبب اعتماد و دلگرمی کشاورزان شده و ذخیره آب در خاک را بالا می برد.
  • سبب افزایش بهبود ساختمان خاک شده و شخم زدن را سهولت می بخشد.
  • سبب بالا رفتن هوموس و مواد آلی خاک می شود و ویتامین هایی را در خاک تامین می کند که کود شیمیایی نمی تواند تامین کند.
  • مانند یک بافنده عمل کرده و از تغییر اسیدیته خاک جلوگیری می کند.
  • زمانی که در فرآیند کمپوست شدن درجه حرارت به 60 درجه سانتی گراد یا بیشتر برسد، عوامل بیماری زا، تخم انگل ها و بذر علف های هرز را از بین می برد.
  • هنگامی که کمپوست کامل آماده شود و برسد، به آسانی با خاک متعادل شده و سبب تهویه خاک می شود.
  • کودهای اضافه شده را به آسانی و بدون هدر رفت در اختیار گیاه قرار می دهد.
  • کود آلی کمپوست تمامی عناصر پر مصرف و کم مصرف را درخود حفظ کرده تا در زمان نیاز آنها را آزاد کند و در دسترس گیاه قرار دهد.
  • به دلیل اینکه وزن ظاهری خاک را کاهش می دهد، برای استفاده در خاک های رسی و سنگین بسیار مفید می باشد.

 

مناسب ترین زمان تهیه کود آلی سبز

بعداز گل دادن گیاه بهترین زمان تهیه کود سبز می باشد. گیاهی که به منظور تهیه کود آلی از آن استفاده می شود باید در زمانی که گل می دهد به زیر خاک برده شود. چراکه قبل از این زمان، قسمت سبزینه گیاه رشد کافی نکرده و ماده ی آلی زیادی به خاک اضافه نمی شود.

از کود سبز برای تامین مواد آلی خاک استفاده می شود و گیاه هان را بعد از مدتی که می کارند، دارای رشد لازم شده و به خاک داده می شوند.

 

چه گیاهانی برای تهیه کود سبز مناسب هستند؟

  1. از رشد سریعی برخوردار باشند و زمان کمتری زمین را اشغال کنند.
  2. شاداب و سر شار از مواد غذایی و با شاخ و برگ زیاد باشند.
  3. برای رشد حداکثری خود کمتر به کود حیوانی و شیمیایی احتیاج داشته باشد.
  4. نیازهای آبی آنها کم باشد، که در مناطق خشک و گرمسیر بسیار اهمیت دارد.

 

مزیت های استفاده از کودهای سبز

  • تامین مواد آلی خاک
  • بالابردن میزان ازت در خاک
  • حفاظت خاک
  • تامین ماده ی بیوشیمیایی خاک

بد نیست بدانید که :

90 درصد از وزن گیاه را آب و 90 درصد از ماده ی خشک گیاه را کربن، اکسیژن و هیدروژن تشکیل می دهد. 10 درصد باقی مانده را عناصر پرمصرف و عناصر کم مصرف تشکیل می دهند.

بدون دیدگاه

دیدگاهتان را بنویسید

You have to agree to the comment policy.

    Call Now Button